تنگی نفس در دوران بارداری

بارداری از جمله مهمترین دورانی است که هر خانمی می تواند آن را تجربه کند. در این دوران هر اتفاقی که برای مادر رخ می دهد، سلامت جنین و نوزاد را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. در بارداری، تغییرات جسمی و هورمونی که در بدن خانم ها رخ می دهد که باعث بروز علائمی همانند تنگی نفس در دوران بارداری می شود. اغلب خانم ها این شرایط را تجربه می کنند به همین دلیل در این مقاله لازم دانستیم پیرامون این مسئله صحبت کنیم.

تنگی نفس در دوران بارداری

بیشتربخوانید:در هر هفته از دوران بارداری چه تغییراتی رخ می دهد؟

دلیل تنگی نفس در دوران بارداری

یکی از علائم شایع بارداری، تنگی نفس است که در سه ماهه آخر بارداری، بیشتر خواهد شد. این حالت در مادران به چند دلیل رخ می دهد:

1- رشد جنین در رحم

همزمان با رشد جنین در رحم، به پرده دیافراگم که به تنفس کمک می کند، فشار وارد شده و در نتیجه ریه ها جمع خواهند شد. چون ریه ها فضای کافی برای گسترش در هر دم و بازدم ندارند، لذا فرد با تنگی نفس مواجه می شود.

2- افزایش وزن

رشد جنین از یک سو و تغذیه مادر از سویی دیگر منجر به چاقی می شود. به طور کلی افراد چاق، به سختی نفس می کشند.

3- تغییرات هورمونی در بدن

تغییرات هورمونی که در دوران بارداری رخ می دهد بر روی قلب و ریه ها تاثیر گذاشته و باعث اختلال در تنفس خواهند شد. اما شاید این سوال برای شما پیش آمده باشد که چرا تغییرات هورمونی منجر به تنگی نفس می شود؟ پروژسترون و ریلاکسین باعث شل شدن عضلات و رباط ها می شود. اگر چه این اتفاق به زایمان کمک می کند اما منجر به درد در ناحیه دنده ها و تغییر در وضعیت ماهیچه های تنفسی نیز می شود.

4- ورزش کردن

مادران عزیز توجه داشته باشند که در دوران بارداری نباید زیاد به خودشان فشار آورده و ورزش های سنگین انجام دهند. این موضوع نه برای مادر و نه برای نوزاد، خوب نیست. پیاده روی زیاد، حرکات تند و سنگین و... منجر به سرگیجه و تنگی نفس خواهد شد.

5- وضعیت بارداری

آیا شما تک قلو بارداری هستید و یا دو قلو در رحم خود پرورش می دهید؟ اگر بارداری دو قلو دارید، تنگی نفس را خیلی زودتر و شدیدتر حس خواهید کرد.

6- سایر عوامل

مادران عزیز دقت داشته باشید که در صورت ابتلا به آسم، کم خونی، واکنش های آلرژیک، بیماری های ریوی و قلبی، پرکاری تیروئید، آمبولی ریه، ذات الریه و... حتما به پزشک خود علت دهید. این عوامل منجر به مشکلات تنفسی خواهد شد.

بیشتر بخوانید: مشاوره تلفنی ازدواج، مشاوره تلفنی طلاق و مشاوره تلفنی خانواده

نشانه های تنگی نفس در دوران بارداری

مادران عزیز لازم است بدانند که تنگی نفس در دوران بارداری چه علائمی دارد و اگر این نشانه ها را مشاهده کردن، با اطمینان باید بدانند که مشکل از تنفس آن ها است. متاسفانه بارها دیده ایم که عدم آگاهی خانم ها منجر به خطا شده و دیر به پزشک مراجعه کرده اند:

- نفس کشیدن به حدی سخت م شود که تلاش می کنید نفس عمیق بکشید تا بتوانید هوای تازه دریافت نمایید. در این زمان دوست داریم به محیط بیرون رفته و یا پنجره ها را باز بگذارید.

- مادر حس می کند که چیزی در راه گلو وجود دارد که باعث خفگی او می شود. یا اینکه احساس می کند عاملی بر روی قفسه سینه و ریه ها، سنگینی می کند.

- احساس می کند علی رغم تنفس عمیق، باز هم اکسیژن کافی وارد ریه ها نشده و در حال خفه شدن است.

تغییرات رخ داده در دستگاه تنفسی در دوران بارداری

همانگونه که در ابتدای مقاله ذکر شد، همزمان با گذر زمان و نزدیک شدن به سه ماهه آخر بارداری، تنگی نفس بیشتر خواهد شد. لذا تغییرات تنفسی را به

چهار دوره در زمان بارداری تقسیم می کنیم

1- سه ماهه اول بارداری

به دلیل تغییرات هورمون در اوایل بارداری، الگوی تنفس مادران تغییر خواهد کرد. در این زمان، مادر به دلیل تنگی نفس، حس می کند بسیار خسته بوده و اکسیژن در فضا کم است. البته تنگی نفس در این زمان خفیف بوده و برخی از خانم ها متوجه آن نمی شوند.

2- سه ماهه دوم بارداری

در سه ماهه دوم بارداری، قسمت میانی بدن پهن شده که منجر به تغییر در ریه ها و دستگاه قلبی عروقی می گردد. در این زمان است که همه مادرها، تنگی نفس را به خوبی درک می کنند.

3- سه ماهه سوم بارداری

اوج تنگی نفس، در این زمان است. جنین بسیار رشد کرده و فضای زیادی اشغال نموده است از سویی وزن مادر به مقدار زیاد، افزایش یافته و این دو مسئله به شدت بر روی تنفس تاثیر می گذارد. مادران در سه ماهه آخر به سختی حرکت می کنند و حتی با چند قدم راه رفتن، به نفس نفس می افتند.

4- پایان بارداری

در اواخر بارداری که جنین در ناحیه لگن قرار می گیرد تا شرایط برای زایمان فراهم شود، فشار از روی دیافراگم  برداشته شده و ریه ها از حالت فشرده خارج می شوند. لذا تنگی نفس بسیار کم خواهد شد و احساس راحتی می کنید.

زمان مراجعه به پزشک برای درمان تنگی نفس در بارداری

مسئله تنگی نفس در دوران بارداری را نباید دست کم گرفت. شما مادران عزیز باید بدانید در چه زمان لازم است این موضوع را به متخصص خود اطلاع دهید:

1- آیا در زمان تنگی نفس، سرفه نیز می کنید؟

2- آیا هر روز شرایط تنفسی شما بدتر می شود؟

3- حتی زمانی که صحبت می کنید به تنگی نفس برخورد می کنید؟

4- تنگی نفس منجر به افزایش ضربان قلب می گردد؟

5- آیا احساس خس خس سینه دارید؟

6- از زمانی که تنگی نفس شروع شده است، تب، تب، سرگیجه و یا ضعف دارید؟

7- وضعیت بدن خود را بررسی نمایید آیا ورم کرده اید؟

8- انگشتان و یا لب ها کبود شده اند؟

درمان تنگی نفس در دوران بارداری

در صورتی که متخصص بعد از بررسی های لازم متوجه شد که تنگی نفس شما تنها به دلیل بارداری بوده و هیچ خطری ندارد، چند توصیه برای شما عزیزان داریم که کمک می کند بتوانید این مشکل را رفع کرده و یا شدت تنگی نفس کم شود:

1- زمانی که دچار تنگی نفس می شوید، در هر حالت که هستید وضعیت خود را تغییر دهید. برای مثال صاف نشسته، بایستید و یا اینکه به بیرون از ساختمان بروید.

2- در زمان خواب، بر روی سطح شیبدار بخوابید به گونه ای که قسمت بالایی بدن کمی شیب دار باشد. این کار باعث می شود فشار روی ریه ها کاهش یافته و بهتر بتوانید نفس بکشید. برای این منظور می توانید یک بالش اضافی استفاده کنید.

3- به هر حال تنگی نفس، اتفاقی رایج در دوران بارداری است لذا به جای عصبانیت، خونسردی خود را حفظ کرده و آرام باشید.

4- می توانید دست ها را بالای سر خود برده و بدن را بالا بکشید در این حالت ریه ها از وضعیت فشرده خارج شده و بهتر می توانید نفس بکشید.

5- حتما تمرین تنفس انجام دهید به این معنا که تکنیک های تنفس را یاد گرفته و در طول روز چندین بار این کار را انجام دهید. یکی از تمرین ها به این صورت است که دست ها را از بغل، بالا آورده و دم عمیق داشته باشید. در این حالت سر باید بالا باشد. سپس دست ها را به آرامی پایین بیاورید و بازدم را انجام دهید. در زمان بازدم، سر باید پایین باشد.

6- با توجه به اینکه تنگی نفس با گذر زمان در بارداری بیشتر می شود لذا بهتر است با این مسئله کنار آمده و خودتان را اذیت نکنید. وقتی نفس می گیرد، پنجره ها را باز کرده و صبر کنید تا بهتر شوید.

7- شما باید تمرین وضعیت خوب داشته باشید. با افزایش رشد جنین، ریه ها به دلیل فشرده شدن، جمع می شوند. یکی از تمرین هایی که می توانید انجام دهید این است که نشسته، سینه را بالا نگه داشته و شانه ها را عقب بدهید. در این حالت، ریه ها کشیده و باز می شوند لذا بهتر می توانید نفس بکشید.

8- یکی از دلایل تنگی نفس در دوران بارداری، چاقی و اضافه وزن است. به شما پیشنهاد می کنیم روزانه پیاده روی کرده و حرکات ورزشی آرامی داشته باشید. البته ورزش کردن باید تحت نظر پزشک باشد.

9- آیا می دانید که کم آبی نیز منجر به تنگی نفس خواهد شد؟ مادران باید در طول روز، آب کاف بنوشند تا هم نیاز بدن خودشان و هم نیاز بدن جنین، تامین گردد.

10- نوع غذایی که مصرف می کنید نیز درمان کننده تنگی نفس خواهد بود. برای مثال خوردن سبزیجات به دلیل اینکه غنی از آهن هستند، به انتقال بهتر خون در بدن کمک می کنند لذا اکسیژن بیشتری به اندام ها رسیده و احساس تنگی نفس کمتر می شود.

11- توصیه می کنیم مادران در دوران بارداری، از انجام کارهای سخت و سنگین که انرژی بر است، خودداری کنند.

انتشار در: