اختلال روان تنی(سایکوسوماتیک)

ابتلا به هر نوع بیماری جسمی، عوارض خاص خود را دارد. درد، سرگیجه، تهوع، تشنج و... از جمله این موارد هستند. اما نکته جالب اینجا است که برخی از افراد وقتی به طور کامل درمان می‌شوند، باز هم علائم بیماری را در خود حس می‌کنند. در چنین مواردی متخصصین معتقد هستند این عارضه، ریشه در اعصاب و روان دارد و هیچ مشکل جسمی رویت نمی‌شود. در واقع در چنین مواردی به اختلال روان تنی یا سایکوسوماتیک مبتلا شده است. شاید در بین اطرافیان شما، چنین کسی وجود داشته ولی تاکنون نمی‌دانستید که او درگیر اختلال روانی است. بهتر است این مقاله را با دقت مطالعه کنید.

فراموش نکنید اختلال روان تنی به همان اندازه که زندگی را برای خود فرد سخت می‌کند، برای اطرافیان نیز زجرآور است. به همین دلیل باید در اولین فرصت تحت نظر متخصص، درمان گردد.

منظور از اختلال روان تنی چیست؟

در ابتدا یک تعریف علمی از اختلال روان تنی داشته باشیم. هر انسانی ممکن است در طول دوران زندگی خود، به نوعی اختلالات روحی دچار شود که هر کدام عواقب خاص خود را خواهند داشت. ابتلا به بیماری‌های جسمی که نه تنها عوامل فیزیکی منجر به بروز آن شده بلکه ریشه عصبی نیز دارند، اختلال روان تنی گفته می‌شوند. در چنین شرایطی، استرس ناشی از بیماری، شرایط را حادتر می‌کند. ممکن است فرد به یک گلودرد ساده مبتلا شده باشد اما استرس ناشی از این فکر که مبادا غده ای در گلو باشد، باعث می‌شود ترسی وجود او را فرابگیرد. همین اضطراب، بیماری را حادتر کرده و اجازه بهبودی نمی‌دهد. لازم است بدانید استرس، سیستم ایمنی بدن را تضعیف خواهد کرد.  اختلال روان تنی را می‌توان نوعی اضطراب ناشی از بیماری جسمی دانست که علائم استرس، به صورت دردهای جسمی بروز خواهند کرد. این اختلال بیشتر در بازه سنی بین 20-40 سالگی رخ می‌دهد. تحقیقات نشان داده است مهم‌ترین بیماری‌های جسمی که شرایط را برای اختلال روان تنی فراهم می‌کند، عبارتند از:

- بیماری های گوارشی

- مشکلات پوستی

- اختلال خواب

- مشکلات قاعدگی

- قند خون

- ابتلا به میگرن

- و...

بررسی انواع اختلال روانی تنی یا سایکوسوماتیک

متخصصین علم روانشناسی معتقد هستند اختلال روان تنی انواع مختلفی دارد و هر کس بسته به شرایطی که دارد، نوع بیماری، میزان استرس و... به نوعی از این اختلال مبتلا خواهد شد. مشاورین در اولین جلسه باید نوع اختلال را در فرد تشخیص دهند تا روش درمانی درست برای درمان، اتخاذ گردد.

1-   اختلال تبدیلی

کسی که استرس زیادی داشته باشد، در زمان ابتلا به بیماری‌های جسمی به اختلال تبدیلی مبتلا خواهد شد. این استرس از یک سو منجر به بروز سایر مشکلات جسمی در فرد شده و از سویی دیگر، محدودیت هایی را برای فرد ایجاد خواهد کرد. برای مثال از سخنرانی کردن می‌ترسد و کافی است بخواهد به سمینار یا همایش برود. خواهید دید که چگونه دست و پای خود را گم کرده و حتی در صدای او اختلالاتی رخ می‌دهد. حتی ممکن است صدا به طور کامل قطع شود.

2-   اختلال هیپوکندریا

در این نوع اختلال، فرد حتی اگر به یک درد کوچک دچار شود، فکر می‌کند بیماری صعب العلاجی گرفته و عمر زیادی نخواهد داشت. برای مثال کافی است کمی معده درد داشته باشد. این تصور برای او پیش می‌آید که به سرطان دچار شده است. این ترس، کشنده تر از هر چیز دیگری بوده و حتی اطرافیان او را نیز نگران می‌کند.

3-   اختلال سایبرکندریا

رایج ترین نوع اختلال روان تنی، اختلال سایبرکندریا است. در چنین شرایطی فرد بیمار نیست اما به خود تلقین می‌کند که دچار عارضه ای شده است. خواندن مطالب علمی واقعا مفید است اما منوط بر این‌که باعث حس بد در شما نشود. افرادی وجود دارند که بعد از مطالعات علمی، فکر می‌کنند خودشان نیز درگیر آن شده اند. در این شرایط، علم تاثیر منفی بر شما داشته است.

دلیل ابتلا به اختلال روان تنی:

در مقالات قبل، بیان کرده‌ایم که استرس و اضطراب، ریشه بسیاری از اختلالات روانی خواهد بود. امروزه مردم به وجود استرس در زندگی خود عادت کرده‌اند، اما این مسئله، بسیار خطرناک است. برای مثال اختلال روان تنی به دلیل همین استرس رخ خواهد داد. استرس باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن خواهد شد. در نتیجه بیماری جسمی دیرتر درمان می‌شود. همین مسئله، باعث می‌شود فرد فکر کند این بیماری سخت تر از این حرف ها بوده و ممکن است منجر به مرگ شود.

 

اختلال روان درمانی

روش های درمانی بیماری های روان تنی:

خوشبختانه پیشرفت علم این شرایط را فراهم کرده است که بتوان هر نوع اختلال روانی را درمان نمود. قطعا میزان موفقیت در درمان به چند عامل شامل روش درمان، میزان همکاری فرد با متخصص، میزان پیشرفت اختلال در فرد و... بستگی دارد. اگر یکی از نزدیکان شما به اختلال روان تنی مبتلا شده است، جایی برای نگرانی نخواهد بود. سریعا با یک مشاور و روانشناس صحبت نمایید قبل از اینکه ریشه دار شده و درمان سخت و طولانی گردد.

1-   روان درمانی

در ابتدا لازم است با مشاور و روانشناس صحبت کنید. در صورتی که عارضه در مراحل ابتدایی بوده و هنوز پیشرفت نکرده باشد، با چند جلسه مشاوره می‌توان مشکل را حل نمود. در چنین مواردی باید چند جلسه روان درمانی انجام گرفته و فرد تمامی تکنیک‌هایی که متخصص توصیه کرده است را اجرا نماید.

2-   دارو درمانی

بعد از اینکه شرایط فرد توسط مشاور و روانشناس بررسی گردید، ممکن است متوجه شود عارضه پیشرفته بوده و حتما نیاز است دارو درمانی نیز آغاز گردد. برای این منظور باید به روان‌پزشک مراجعه کند. عزیزان دقت داشته باشید که طبق تجویز متخصص عمل شود. شما نباید دارو را سرخود قطع کرده و یا اینکه دوز مصرفی آن را تغییر دهید.

3-   رفتار درمانی

همانگونه که گفته شد، نوع رایج اختلال روان تنی به دلیل تلقین کردن بروز می‌کند. اگر شما بتوانید طرز فکر و رفتار خود را به نحو احسن مدیریت نمایید، از این عارضه روحی در امان خواهید ماند. متخصصین در این روش کمک می‌کنند استرس و تلقین از وجود شما بیرون رفته و افکار مثبت جایگزین آن ها گردند.

روش های درمانی موثر برای رفع درد روان تنی:

آنچه که در روان تنی منجر به مشکل خواهد شد، دردهای جسمی ناشی از استرس و تلقین است که به مراتب از بیماری جسمی، حادتر خواهد بود. برای تسکین این قبیل دردها می‌توان از روش‌های درمانی زیر کمک گرفت:

1-   تکنیک آرام سازی

این تکنیک، تکنیک آرام سازی پیشرونده عضلانی است که استرس و دردهای جسمی را از طریق آرام کردن ذهن، تسکین می‌بخشد. استرس منجر به انقباض ماهیچه‌ها خواهد شد، که نهایتا درد را به دنبال دارد. تکنیک های آرام سازی، از طریق مهار کردن استرس، باعث رها شدن عضلات شده و درد به تدریج از بین می‌رود.

2-   هیپنوتیزم درمانی

در اغلب موارد ضمیر ناخودآگاه ما درگیر مشکلاتی می‌شود. بدون اینکه از آن خبر داشته باشیم. در نتیجه متخصصین معتقد هستند اگر بتوان، این بخش از وجود را کنکاش کرده و روح را به آرامش رساند، عمده عارضه های روحی درمان خواهند شد. برای درمان اختلال روان تنی و درد ناشی از آن، هیپنوتیزم نیز بسیار موثر است.

3-   ماساژ درمانی

ماساژ یکی از بهترین روش هایی است که انسان را به آرامش می‌رساند. اختلال روان تنی را می‌توان از طریق ماساژ دادن قسمتی از بدن که درد می‌کند، تسکین بخشید. به طور کلی پیشنهاد می‌کنیم هر از گاهی ماساژ درمانی را انجام دهید تا خستگی روح ناشی از زندگی روزمره رفع شود.

4-   هنر درمانی

از دیگر روش های درمانی موثر برای رفع درد ناشی از اختلال روان تنی، هنر درمانی است. جالب است بدانید که هنر، روح انسان را آرام می‌کند چون هنر با روان آدمی زاد درگیر شده و در نتیجه بهترین راه برای تخلیه فشار روانی، روی آوردن به امور هنری همانند نقاشی، موسیقی، طراحی و... است.

5-   روش های درمانی متفرقه

البته سایر روش های درمانی همانند طب سوزنی، کمپرس گرم و سرد، پرت کردن حواس، طب فشاری، تحریک الکتریکی عصب و... نیز می تواند درد ناشی از اختلال روان تنی را رفع نماید.

روش های کنترل اختلال روان تنی:

1-    تکنیک های مهار استرس را آموزش ببینید.

به طور کلی کسی که بتواند استرس وجود خود را مهار کند، به آرامش رسیده و در زندگی خود دچار مشکلات روانی دیگر نخواهد شد. لذا یاد بگیرید چگونه می توان اضطراب را در وجود خود مهار نمود. تکنیک‌های مدیتیشن، تغییر سبک زندگی، تمرکز کردن بر روی افکار خود و... همگی در این زمینه به ما کمک می‌کنند.

2-    از شرایط تنش زا دور شوید.

در صورتی که در میان دوستان و آشنایان خود افرادی را سراغ دارید که به شما استرس می‌دهند، از آن‌ها دوری کنید. حتی اموری که منجر به اضطراب در وجود شما می‌شود را حتی المقدور کنار بگذارید.
 
 
 

 

انتشار در:

لیست هزینه ها جهت مشاوره تلفنی با کارشناس

مدت زمان مشاوره اجرت (تومان) پرداخت آنلاین
15 دقیقه مشاوره با کارشناس 30,000 تومان پرداخت آنلاین
30 دقیقه مشاوره با کارشناس 60,000 تومان پرداخت آنلاین
45 دقیقه مشاوره با کارشناس 90,000 | 80,000 تومان پرداخت آنلاین
75 دقیقه مشاوره با کارشناس 150,000 | 100,000 تومان پرداخت آنلاین

لطفا شماره تماس خود را به درستی وارد نمایید تا مشاوران ما بتوانند با خط شما تماس حاصل فرمایند


عودت وجه درصورت درخواست کاربر مبنی بر ناراضی بودن از مشاوره تلفنی